Që nga shtatori 2018, Luigi Soreca është ambasador i BE në Shqipëri. Prania e tij erdhi në një kohë tepër të rëndësishme për BE dhe Shqipërinë, pasi ajo synon të fillojë bisedimet e negociatave për anëtarësimin në BE në 2019. 

Shqipëria është kandidate zyrtare për pranim që nga viti 2014, por pas kryerjes së reformave dhe ndërmarrjes së hapave të tjerë për modernizimin shpresat janë të larta se negociatat do të fillojnë së shpejti.  

Soreca në një intervistë për " Die Welt"  shpjegon se çfarë është procesi i anëtarësimit në BE, trendet pozitive në Shqipëri dhe rëndësia e pranisë gjermane në vend.

Pyetje: Në qershor, BE do të marrë një vendim nëse do të fillojë apo jo bisedimet e pranimit në BE me Shqipërinë. Si do ta përshkruanit këtë moment në kohë?

Soreca: Ne jemi në udhëkryq sepse në fund të majit, Komisioni Europian bëri rekomandimin e tij në bazë të kontributeve të dorëzuara në zyrën time nga qeveria, shoqëria civile si dhe shtetet anëtare. Dhe mbi këtë bazë, Këshilli i Bashkimit Evropian do të marrë një vendim.  Shqipëria ka bërë progres të konsiderueshëm në dy vitet e fundit, kryesisht në fushën e reformës gjyqësore, e cila është shumë e rëndësishme për të ardhmen e vendit dhe për rivendosjen e besimit në sistemin gjyqësor.

 Shqiptarët e mbështetën shumë reformën kur u miratua në vitin 2016 dhe ka pasur shumë progres. Krijimi i institucioneve gjyqësore dhjetorin e  kaluar të parapara me Kushtetutë është një lajm i mirë, pasi është fakti se tani jemi në një situatë në të cilën po mbushen postet në Gjykatën Kushtetuese. Procesi i verifikimit është në proces, deri më tani janë marrë rreth 130 vendime, ku 45 përqind të magjistratëve janë shkarkuar. Kjo shifër ekspozon rëndësinë e çështjes. Nëse një nivel i tillë i lartë i magjistratëve nuk e kalon procesin e verifikimit dhe për këtë arsye hiqet nga sistemi, kjo konfirmon se problemi ishte i vërtetë. Ka pasur gjithashtu përparim të rëndësishëm në luftën kundër krimit të organizuar.

Ne po flasim për progresin, jo për zgjidhjen e të gjitha problemeve në këtë fazë. Hapja e negociatave nuk do të thotë që vendi të aderojë në BE. Kjo do të thotë se vendi ka arritur një nivel të mjaftueshëm progresesh në kërkesat e Komisionit Evropian dhe Këshillit të Bashkimit Evropian dhe ka tendenca pozitive në vend. Është shumë e rëndësishme për të shmangur konfuzionin që vendi duhet të jetë në nivelin e pranimit të Bashkimit Evropian. Kjo do të vijë në fund të procesit, i cili ka qenë i njëjtë për të gjitha vendet e tjera që kanë aderuar. Pra, tani duhet të vlerësojmë nëse ka përparime të mjaftueshme për të treguar një angazhim të vërtetë për ta bërë progresin të qëndrueshëm.

Tani është koha që Bashkimi Evropian të marrë një vendim në rrugën e Shqipërisë drejt BE-së. Ne jemi shumë të vetëdijshëm se vendimi në qershor është i një rëndësie kritike për të ardhmen e vendit. Është një vendim i rëndësishëm dhe shumë domethënës për popullin shqiptar, të cilët kanë nivelin më të lartë të interesit për BE në të gjithë Evropën Juglindore.Ne jemi shumë të vetëdijshëm se vendimi në qershor është i një rëndësie kritike për të ardhmen e vendit

Folëm pak për progresin në luftën kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar. Cilat fusha të tjera të reformës do të theksonit?

Sigurisht, fusha e administratës publike. Vendi vjen nga një e kaluar e vështirë dhe administrata publike është shtylla kurrizore e shtetit. Është karburant për çdo plan të qeverisë. Pak vite më parë u lançua një mbështetje shumë e hollësishme e buxhetit për reformën e administratës publike, duke përfshirë reformën e shërbimit civil, në mënyrë që të depolitizohet rekrutimi i nëpunësve civilë të sapoemëruar.

Dy vjet më parë, pati një reformë të rëndësishme territoriale që reduktoi komunat e vendit në 61. Ka ende punë për t'u bërë në drejtim të sigurimit që bashkitë e reja të cilat kanë territore më të mëdha për të mbuluar, të kenë burimet e nevojshme njerëzore dhe financiare. Kjo do të marrë kohë, por ne shohim një trend përparimi.Një tjetër ndryshim shumë i rëndësishëm, që unë mendoj se është ndoshta reforma më e rëndësishme për të ardhmen e Shqipërisë, është reforma e të drejtave pronësore. Çfarë do të thotë?

 Të drejtat pronësore nënkuptojnë një copë toke, një pronë dhe një regjistrim. Për shkak se shtetëzimit të  pronave tokësore të kryera në komunizëm pasuar nga një tranzicion disi i vështirë dhe i gjatë, ka pasur disa autoritete publike që lëshojnë tituj të ndryshëm të pronësisë për të njëjtën copë toke. Disa punë tashmë kanë filluar, por është e qartë se kjo është një reformë masive, e cila do të fillojë tani me mbështetjen e Bashkimit Evropian. 

Ne do të ndihmojmë Shqipërinë që të regjistrojë çdo hektar të vendit në një hartë të re të regjistrimit të pronës. Kjo, ndër të tjera, do të lehtësojë sigurinë ligjore për pronën dhe investimet e huaja. Nëse flisni me investitorët e biznesit, ata janë ende mjaft të shqetësuar për investimin e parave në Shqipëri për shkak të kësaj reforme të shumëpritur. Reforma mund të zgjasë në kohë, por në afat të mesëm kjo do të bëhet reforma më e rëndësishme që ne të gjithë dëshirojmë për vendin.

Cili mesazh do t'i dërgoni investitorëve të huaj në Shqipëri?

E di që investitorët e huaj janë të shqetësuar për momentin. Kishte një sondazh të fundit që u publikua disa ditë më parë nga një shoqatë gjermane, e cila deklaroi se investitorët gjermanë ishin të shqetësuar rreth situatës politike dhe kohës që po merr reforma e të drejtave pronësore. Kuptoj që për një investitor të huaj, siguria ligjore rreth investimit të tij është shumë e rëndësishme. Por unë shoh vullnetin e rëndësishëm politik nga shumica aktuale për të trajtuar problemin.

Mendoj se është e rëndësishme të shikoni potencialin e vendit. Dhe madje edhe në këtë situatë politike të vështirë, ritmi i rritjes është mjaft i fortë, rreth katër për qind, ende i lartë krahasuar me disa vende të tjera në Evropë. Ka qenë e tillë në vitet e fundit dhe parashikimi është pak a shumë i njëjtë. Ka investime interesante në infrastrukturë, të cilat janë të rëndësishme për investitorët e huaj. Pra, do të thosha se kuadri legjislativ po formohet në këtë moment, por mendoj se investitorët duhet të shohin Shqipërinë me interes si një treg potencial. Prania e Gjermanisë është thelbësore për të ndihmuar Shqipërinë të përqëndrojë përpjekjet e saj në rrugën e saj drejt integrimit në BE, ku ajo i përket në pikëpamjen historike dhe gjeografike.

Çfarë investimesh të BE do të donit të theksonit në Shqipëri?

Ka dy fusha që unë do të përmendja kryesisht, bujqësia dhe turizmi. Bujqësia në këtë moment përbën 25 për qind të ekonomisë shqiptare. Vitin e kaluar, pas disa vitesh përgatitje, Shqipëria hyri në programin IPARD të BE, i cili u lejon vendeve kandidate të BE të marrin fonde për zhvillimin e projekteve bujqësore. Tetorin e kaluar, së bashku me kryeministrin Edi Rama, filluam programin bujqësor IPARD prej 92 milionë eurosh. 

BE do të kontribuojë me 74 milionë euro dhe pjesa tjetër do të vijë nga qeveria shqiptare. Pas thirrjes së parë për propozime për programin, 300 fermerë kanë aplikuar për të investuar në zhvillimin e bizneseve të tyre bujqësore. Ky është një zhvillim shumë i rëndësishëm. Qëllimi është modernizimi i sistemit aktual të vjetëruar.

Zona e dytë është turizmi. Turizmi, sipas mendimit tim, ëhstë  potenciali më i madh që vendi ka. Nëse keni vizituar Shqipërinë, ju mund të shihni se bregu dhe malet kanë potencial të madh turistik. Më 3 maj, së bashku me Kryeministrin dhe me Presidentin e Bankës Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim (BERZH), ne do të nisim një program investimi prej 40 milion euro për të stimuluar krijimin e iniciativave turistike lokale të ndërtuara mbi trashëgiminë e pasur kulturore të vend.

A keni ndonjë mesazh përfundimtar për audiencën tonë gjermane rreth Shqipërisë?

Gjermania ka qenë shumë mbështetëse për Shqipërinë. Gjermania dhe Bashkimi Europian janë edhe donatorët më të mëdhenj në vend. Gjermania është një partner i madh dhe i rëndësishëm për Shqipërinë brenda familjes së BE. Investitorët gjermanë duhet të vazhdojnë ta shohin me interes Shqipërinë. Prania e Gjermanisë është thelbësore për të ndihmuar Shqipërinë të përqëndrojë përpjekjet e saj në rrugën drejt integrimit në BE, ku ajo i përket në këndvështrimin historik dhe gjeografik.

/Ora News.tv/